Ứng dụng nhân trắc học trong thiết kế nội thất

Giới thiệu về Nhân trắc học

\r\n

    \r\n
  • Các lĩnh vực đời sống đều liên quan đến hoạt động của con người, diễn ra trong các không gian với các thiết bị, công cụ khác nhau. Công thái học (ecgonomics) nghiên cứu các thiết kế và các thiết bị phù hợp với cơ thể và khả năng nhận thức của con người, là một lĩnh vực đa ngành kết hợp với sự đóng góp của tâm lý học, kỹ thuật, thiết kế công nghiệp, thiết kế đồ họa, số liệu thống kê, các hoạt động nghiên cứu và nhân trắc.
  • \r\n

  • Nhân chắc (anthropometry), một môn khoa học nghiên cứu các số đo con người, các giới hạn về tầm vóc của con người. Do đó các thiết bị, vật dụng được chế tạo do con người và cho con người sử dụng đều được thiết kế trên cơ sở nhân trắc. tuy nhiên mỗi chủng tộc, lứa tuổi, giới tính và mỗi cá nhân có kích thước tầm vóc cơ thể không gioogns nhâu, tầm hoạt động các thao tác cũng khác nhau vì thế hệ thống nhân trắc của các nước cũng có sự khác nhau
  • \r\n

  • Không thể đo đạc từng cá thể, người ta phân nhóm dân cư dựa theo độ tuổi, giới tính, địa bàn cư trú, nghề nghiệp … và chọn một số lượng người nhất định mang tính đại diện mỗi nhóm, tiến hành đo đạc. Các kết của được tổng kết, lập bảng… Khảo sát càng nhiều đối tượng, kết quả càng có tính chính xác cao. Nhằm tới mục đích riêng biệt, người ta có thể khảo sát các nhóm với các chi tiêu đặc thù hơn, ví dụ nhóm người khuyết tật, nhóm người hoạt động khác thường…
  • \r\n

  • Số liệu đầu tiên của hệ thống nhân trắc quốc gia là độ cao tiêu chuẩn của nam, nữ trên cơ sở lấy chiều cao trung bình. Mỗi một quốc gia có thể xác định một chiều chao trung bình khác nhau, mỗi quốc gia lại có độ cao tiêu chuẩn khác nhau theo thời điểm khảo sát. Các số liệu tương tự là tầm với, độ rộng vai, chiều cao khi ngồi… Tiếp theo là khảo sát các kích thước tĩnh và kích thước động khác nhau trong quá trình hoạt động của con người như đứng, đi, với lấy đồ đạc, thao tác giặt giũ, nấu bếp ngồi ăn, ngồi làm việc, nằm… Chính những kích thước này sẽ là cơ sở trong thiết kế máy móc, thiết bị, đồ đạc văn phòng, đồ đạc gia dụng…
  • \r\n

  • Qua một quá trình dài đúc kết kinh nghiệm, người ta đã đưa ra các kích thước cho từng loại đồ đạc tiêu chuẩn. Hiện nay trong thiết kế hệ thống giao thông nội bộ, công cụ sản xuất, máy móc cơ giới, công trình kiến trúc, đồ đạc nội thất… có thể kham khảo số liệu nhân trắc trong tài liệu “ Những dữ liệu của người làm kiến trúc” của KTS Ernst Neufert.
  • \r\n

  • Ở nước ta hệ thống nhân trắc cũng được Viện vệ tinh sinh dịch tế – bộ y tế do các tác giả Bùi Thụ và Lê Gia Khải nghiên cứu từ năm 1964. Gần đây, Viện nghiên cứu KHKT Bảo hộ lao động đã biên tập “ Atlat Nhân trắc học người Việt Nam trong lứa tuổi lao động. Dấu hiệu tầm hoạt động khớp và trường thị giác” do Nhà Xuất bản Khoa học và kỹ thuật ấn hành năm 1997, là một tài liệu có tính pháp lý trong công nghiệp chế tạo công cụ và thiết kế kiến trúc và được các KTS sử dụng trong thiết kế kiến trúc và nội thất.
  • \r\n

\r\nkich-thuoc-hoat-dong-con-nguoi\r\n

Những thông số nhân trắc cơ bản ứng dụng trong kiến trúc và nội thất

\r\n\r\n\r\nChú thích:\r\n

A. Chiều cao đứng với tay trên: đo khoảng cách từ đỉnh ngón tay III – Tính từ dưới đất khi đưa tay thẳng qua đầu – Xác định chiều cao của giá sách, khu bếp…

\r\n

B. Chiều cao đứng: Từ đát lên tới đỉnh đầu – Xác định chiều dài của giường, chiều cao của cửa nhà…

\r\n

C. Cao khoảng mắt: Đo khoảng cách từ đất lên tới mắt – Vận dụng nghiên cứu khi nhìn ngắm (vị trí tranh treo, biển quảng cáo, bày bảng tang, sân khấu ngoài trời… )

\r\n

D. Cao đến vai: Đo khoảng cách từ đất lên tới mỏn cùng vai – Vận dụng tính độ cao của tủ quần áo…

\r\n

E. Cao đến ức: Đo khoảng cách từ đất lên tới mỏn cùng vai – Vận dụng tính độ cao của bục nói chuyện, giảng bài, quầy bar, bàn bán vé…

\r\n

G. Cao đến rốn: Đo khoảng cách từ đất lên tới rốn – Vận dụng tính độ cao của lan can…

\r\n

H. Cao đến khớp gối: Đo khoảng cách từ mặt ghế ngồi lên tới đầu gối – Vận dụng tính chiều cao của ghế, gầm bàn…

\r\n

I. Cao ngồi tự nhiên: Đo khoảng cách tư mặt ghế ngồi lên tới đỉnh đầu – Vận dụng tính độ cao của tựa ghế…

\r\n

K. Cao ngồi đến hõm gáy: Đo khoảng cách từ mặt ghế ngồi lên tới hõm gáy – Vận dụng tính độ cao của tự ghế ở (rạp hát, rạp chiếu bóng, hội trường…)

\r\n

L. Dầy đùi: Đo khoảng cách từ mặt ghế ngồi lên tới mặt trên của đùi – Vận dụng tính độ cao của ghế tới bàn…

\r\n

M. Sải tay: Đo khoảng cách từ giữa ngón tay III khi tay giang ngang vuông góc với cơ thể – Vận dụng tính tầm với tay trong bàn làm việc, buồng tủ bếp, với tay trong trong tư thế ngồi ăn…

\r\n

N. Rộng vai: Đo khoảng cách giữa hai mỏn cùng vai – Vận dụng tính độ rộng của tủ quần áo…

\r\n

 

\r\n\r\n

Vai trò và cách sử dụng nhân trắc trong thiết kế các nhân tố sử dụng trực tiếp:

\r\n

    \r\n
  • Tùy theo thể loại công trình hoặc đối tượng sử dụng cần có các thiết bị có kích thước khác nhau, nhân trắc cung cấp các số đo, giới hạn thao tác của đối tượng sử dụng để nhà thiết kế lựa chọn các kích thước thiết bị phù hợp với công năng vật dụng. Nhân trắc cũng cung cấp số đo chung nhất của mọi người để thiết kế đồ đạc tiêu chuẩn cho đa số người sử dụng và đồ đạc phi tiêu chuẩn cho từng trường hợp cá biệt. Mặt khác nó cũng giúp các nhà thiết kế tìm được tỉ lệ đẹp giữa các kích thước vật dụng – tỷ lệ vàng tự nhiên của con người.
  • \r\n

  • Tùy theo công năng từng vật dụng và cách sử dụng, nhà thiết kế tra bảng (với các yếu tố tư thế, tầm với, giới tính, độ tuổi… ) để xác định kích thước từng bộ phận cấu thành vật dụng.
  • \r\n

\r\n

Ví dụ: Để thiết kế bàn vẽ đồ án cho một phòng học thiết kế của xưởng thiết kế sinh viên, ta sơ phác kiểu dáng ngồi trước rồi tra bảng số đo tư thế đứng, tư thế ngồi để xác định khoảng cách dưới khi hạ bàn cũng như khoảng cách trên khi nâng bàn…Trong khi tra bảng cần lựa chọn số đo dành cho người cao để tính khoảng cách dưới và tầm với dành cho người thấp để tính độ cao phía trên.

\r\n\r\n

Những thông số không gian hoạt động dựa trên nhân trắc cơ bản trong thiết kế nội thất

\r\nkich-thuoc-phong-bep\r\n\r\n\r\n\r\nkich-thuoc-tu-quan-ao

Loading Facebook Comments ...